Alçıpan bölme duvar, tuğla veya gazbeton duvara göre çok daha hafif, hızlı ve temiz bir yöntemle mekânları bölmeyi sağlar. Ofislerde yeni toplantı odaları ve yönetici odaları, konutlarda ek bir yatak odası veya çalışma odası, mağazalarda depo ve prova kabinleri çoğunlukla alçıpan bölme duvarla oluşturulur.

Alçıpan duvarın en çok sorgulanan yönü ise sağlamlığı ve ses geçirgenliğidir. "Alçıpan duvar ses geçirir mi, üzerine dolap asılır mı?" sorularının cevabı, duvarın nasıl yapıldığına bağlıdır. Doğru profil, yalıtım ve takviyelerle yapılan bir alçıpan duvar hem sağlam hem de sessizdir. Bu yazıda alçıpan bölme duvar uygulamasının aşamalarını anlatıyoruz.

1) Alçıpan bölme duvar nasıl oluşur?

Alçıpan bölme duvar, galvanizli çelik profillerden kurulan bir iskeletin iki yüzünün alçı levhalarla kaplanmasıyla oluşur. İskelet; zemine ve tavana sabitlenen U profiller (DU) ile bunların arasına dikey olarak yerleştirilen C profillerden (DC) meydana gelir. Profiller 50, 75 ve 100 mm genişliklerde üretilir. Profil genişliği arttıkça duvar hem daha rijit olur hem de içine daha kalın yalıtım malzemesi yerleştirilebilir.

Dikey C profiller standart olarak 60 cm aks aralığıyla yerleştirilir. Duvar yüzeyine seramik kaplanacaksa veya duvara ek yük gelecekse bu aralık 40 cm'ye düşürülür.

2) Ses yalıtım bandı: görünmeyen ama en önemli detay

Bir bölme duvardan geçen sesin önemli bir kısmı levhanın kendisinden değil, duvarın zemin, tavan ve yan duvarlarla birleştiği noktalardan geçer. Profiller yapıya doğrudan temas ettiğinde ses titreşim olarak bu noktalardan karşı tarafa iletilir.

Bunu önlemek için zemin ve tavana sabitlenen U profillerin ve yan duvarlara bağlanan C profillerin altına, profil genişliğine uygun ses yalıtım bandı yapıştırılır. Bu bant hem ses köprülerini keser hem de birleşim yerlerinde hava sızdırmazlığı sağlar. Küçük bir maliyet kalemi olmasına rağmen ses performansı üzerindeki etkisi büyüktür ve kesinlikle atlanmamalıdır.

3) Duvar tavana kadar çıkmalı

>Ses yalıtımı açısından sık yapılan bir hata, bölme duvarın yalnızca asma tavana kadar yapılmasıdır. Bu durumda iki oda arasındaki ses, asma tavanın üstündeki boşluktan rahatça karşı tarafa geçer. Toplantı odası, yönetici odası, yatak odası gibi ses gizliliği istenen mekânlarda bölme duvar, asma tavanın üstünden geçerek betonarme döşemeye kadar devam ettirilmelidir.

Duvar döşemeye kadar çıkarılamıyorsa, asma tavan üstünde duvar hizasında ayrı bir ses bariyeri oluşturulmalıdır. Aksi takdirde duvarın içine konulan en iyi yalıtım malzemesi bile beklenen etkiyi göstermez.

4) Taşyünü ve çift kat levha

Bölme duvarın ses yalıtım performansını belirleyen iki temel unsur vardır: duvar boşluğundaki yalıtım malzemesi ve levha katmanlarının kütlesi. İskelet boşluğuna boşluk kalmayacak şekilde yerleştirilen taşyünü veya camyünü levhalar, duvar içindeki ses yansımalarını sönümler. Duvarın her iki yüzüne iki kat alçı levha uygulanması ise duvarın kütlesini artırarak ses geçişini azaltır.

Üretici verilerine göre tek iskeletli, çift kat alçı levhalı ve yalıtım dolgulu bölme duvarlarda ses yalıtım performansı, profil genişliği ve yalıtım kalınlığına bağlı olarak yaklaşık 42–54 dB arasında değişir. Daha yüksek performans gereken stüdyo, ev sineması veya klinik gibi mekânlarda birbirinden bağımsız iki iskeletten oluşan çift iskeletli sistemler kullanılır.

5) Tesisat: ikinci yüz kapanmadan önce

Alçıpan bölme duvarlar, elektrik ve data hatlarının duvar içinden geçirilmesine olanak tanır. Uygulamada önce duvarın bir yüzü kaplanır, ardından elektrik boruları, priz kutuları ve gerekiyorsa su tesisatı yerleştirilir, yalıtım malzemesi döşenir ve en son ikinci yüz kapatılır.

Ses yalıtımı istenen duvarlarda iki yüzdeki priz kutuları aynı profil gözünde, sırt sırta yerleştirilmemelidir. Sırt sırta prizler duvarda bir delik gibi davranarak sesin doğrudan karşı tarafa geçmesine neden olur. Kutuların farklı gözlere kaydırılması bu sorunu önler.

6) Kapı boşluğu takviyesi

Bölme duvardaki kapı boşluğu, duvarın en çok zorlanan noktasıdır. Kapının her açılıp kapanışı kasaya ve çevresindeki profillere darbe uygular. Takviyesiz yapılan kapı boşluklarında zamanla kasa çevresinde çatlaklar oluşur ve kapı sarsılmaya başlar.

Bu nedenle kapı boşluğunun iki yanındaki C profiller kuvvetlendirilir. Bunun için profillerin içine ahşap takviye parçaları yerleştirilir, profiller çift olarak kullanılır veya ağır kapılarda özel kapı destek profilleri tercih edilir. Kapı boşluğunun üstüne yatay bir lento profili kurulur ve alçı levha derzleri kapının köşelerine denk getirilmez; derzlerin köşeye denk gelmesi çatlak oluşumunu hızlandırır.

7) Dolap, TV ve ağır yükler için takviye

Alçıpan duvara asma dolap, TV, raf veya lavabo gibi yükler asılacaksa bu noktalar duvar kapanmadan önce belirlenmelidir. İlgili bölgede profillerin arasına kontrplak veya ahşap takviye yerleştirilir; banyo ve WC'lerde lavabo ve klozet gibi vitrifiye elemanlar için özel taşıyıcı askılar duvar içine önceden monte edilir.

Duvar kapatıldıktan sonra fark edilen bir yük ihtiyacı, alçı levhanın kesilmesini ve yeniden macun-boya yapılmasını gerektirir.

8) Islak hacimler ve yüzey bitişi

Banyo, WC ve mutfak gibi nemli alanlarda suya dayanıklı yeşil alçıpan levha kullanılmalı, duş alanı gibi doğrudan su temas eden yüzeylerde seramik öncesi su yalıtımı yapılmalıdır. Yangın dayanımı istenen tesisat şaftları ve kaçış koridorlarında ise yangına dayanıklı levhalar tercih edilir.

Levhalar monte edildikten sonra derzler derz bandı ile kapatılıp macunlanır, köşelere köşe profili uygulanır. Zımparalanan yüzey astar ve boya ile tamamlandığında alçıpan duvar, tuğla bir duvardan ayırt edilemez.

Sık Sorulanlar

Alçıpan bölme duvar ses geçirir mi?

İçi boş, tek kat levhalı ve yalıtım bandı kullanılmadan yapılan bir alçıpan duvar sesi kolayca geçirir. Ses yalıtım bandı, taşyünü dolgu ve çift kat levha ile yapılan, döşemeye kadar devam eden bir alçıpan duvar ise ofis ve konutlar için yeterli ses yalıtımı sağlar.

Alçıpan duvara dolap asılır mı?

Evet, asılacak noktalara duvar kapanmadan önce ahşap veya kontrplak takviye konulması şartıyla. Takviyesiz duvarlarda yalnızca hafif tablo ve aksesuarlar için özel alçıpan dübelleri kullanılabilir.

Alçıpan bölme duvar kaç günde yapılır?

Süre; duvarın uzunluğuna, yalıtım ve tesisat kapsamına, kapı sayısına ve yüzey bitişine göre değişir. Profil, levha ve yalıtım montajı görece hızlı ilerler; derz, macun ve boya işlemlerinin kat kat kuruması ise süreye ayrıca eklenir. Islak işçilik gerektirmediği için tuğla duvara göre çok daha kısa sürede ve daha temiz tamamlanır.